Segregowanie odpadów wydaje się proste, dopóki nie trzeba zdecydować, gdzie wyrzucić konkretną rzecz. Obierki po ziemniakach nie budzą większych wątpliwości, ale co ze skorupkami jaj, zwiędłymi kwiatami, resztkami obiadu albo opakowaniem oznaczonym jako biodegradowalne? Co się zalicza do odpadów biodegradowalnych? Są to odpady, które mogą ulegać biologicznemu rozkładowi przy udziale mikroorganizmów. Nie oznacza to jednak, że każdy materiał określony jako biodegradowalny można automatycznie wrzucić do brązowego pojemnika na bioodpady.
Co się zalicza do odpadów biodegradowalnych?
Odpady biodegradowalne to materiały pochodzenia organicznego, które mogą być rozkładane przez mikroorganizmy, takie jak bakterie i grzyby. W gospodarstwie domowym największą grupę stanowią odpady kuchenne oraz roślinne.
Do brązowego pojemnika na bioodpady można zazwyczaj wrzucać obierki i resztki owoców oraz warzyw, zepsute owoce, fusy po kawie i herbacie, skorupki jaj oraz niewielkie odpady roślinne. Trafić tam mogą również zwiędłe kwiaty i inne roślinne pozostałości.
W przypadku odpadów z ogrodu do tej grupy należą między innymi liście, trawa, chwasty, drobne gałęzie i pozostałości po pielęgnacji roślin. Szczegółowe zasady odbioru odpadów zielonych mogą jednak różnić się pomiędzy gminami.
Właśnie dlatego przed wyrzuceniem nietypowego odpadu warto sprawdzić lokalne zasady segregacji. To, że coś rozkłada się w środowisku, nie zawsze oznacza, że powinno znaleźć się w pojemniku na bioodpady.
Co to jest biodegradowalność?
Biodegradowalność oznacza zdolność materiału do rozkładu w wyniku działania organizmów żywych, przede wszystkim mikroorganizmów. W odpowiednich warunkach związki organiczne są stopniowo przekształcane w prostsze substancje.
Tempo tego procesu może być bardzo różne. Resztka owocu rozkłada się inaczej niż specjalnie zaprojektowane tworzywo biodegradowalne. Ogromne znaczenie mają temperatura, wilgotność, dostęp tlenu i aktywność mikroorganizmów.
Samo określenie materiału jako biodegradowalnego nie informuje więc, że zniknie on w ciągu kilku dni po wyrzuceniu. Niektóre materiały wymagają ściśle określonych warunków, których nie zapewnia przydomowy kompostownik ani środowisko naturalne.
Z tego powodu należy odróżnić materiały biodegradowalne od materiałów kompostowalnych. Te pojęcia są ze sobą związane, ale nie oznaczają dokładnie tego samego.
Co można wrzucać do brązowego pojemnika?
Brązowy pojemnik jest przeznaczony przede wszystkim na bioodpady. W typowym gospodarstwie domowym będą to głównie roślinne pozostałości powstające podczas przygotowywania posiłków.
Można do niego wrzucać obierki ziemniaków, marchwi, ogórków i innych warzyw. Odpowiednim odpadem są również skórki owoców, ogryzki jabłek, pestki i zepsute warzywa czy owoce.
Do bioodpadów zaliczane są również fusy po kawie i herbacie oraz skorupki jaj. Jeśli korzystamy z herbaty w torebkach, warto zwrócić uwagę na materiał samej torebki, ponieważ nie wszystkie są wykonane wyłącznie z materiałów nadających się do kompostowania.
Do brązowego pojemnika mogą trafiać także kwiaty, liście i inne niewielkie pozostałości roślinne, zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej gminie.
Czego nie wrzucać do bioodpadów?
Jednym z częstych błędów jest traktowanie brązowego pojemnika jak kosza na wszystkie resztki jedzenia. Do bioodpadów nie powinno się wrzucać kości zwierzęcych, odchodów zwierząt, popiołu, ziemi czy kamieni.
Nie powinny tam trafiać również szkło, metale i tradycyjne tworzywa sztuczne. Nawet niewielkie fragmenty takich materiałów mogą zanieczyszczać strumień odpadów przeznaczonych do biologicznego przetwarzania.
Problematyczne są również płynne resztki jedzenia. Zupa, sos czy olej spożywczy nie powinny być wylewane do pojemnika na bioodpady.
W przypadku mięsa, ryb, nabiału i innych resztek pochodzenia zwierzęcego najlepiej sprawdzić lokalne wytyczne. System zagospodarowania bioodpadów nie wszędzie jest identyczny, a zasady mogą zależeć od technologii wykorzystywanej przez lokalną instalację.
Czy resztki jedzenia są biodegradowalne?
Wiele resztek żywności jest biodegradowalnych, ale nie oznacza to automatycznie, że wszystkie powinny trafiać do domowego kompostownika.
Obierki warzyw, skórki owoców, fusy czy rozdrobnione pozostałości roślinne doskonale nadają się do kompostowania. Dostarczają materii organicznej, która stopniowo ulega rozkładowi.
Inaczej wygląda sytuacja z mięsem, kośćmi czy tłustymi resztkami potraw. Nawet jeśli część z nich może ulegać biodegradacji, w przydomowym kompostowniku mogą powodować nieprzyjemny zapach i przyciągać zwierzęta.
Warto więc pamiętać, że biodegradowalne nie jest równoznaczne z odpowiednie do każdego kompostownika.
Czy papier jest odpadem biodegradowalnym?
Papier wykonany przede wszystkim z włókien celulozowych może ulegać biodegradacji. Nie oznacza to jednak, że zwykły papier należy wyrzucać do brązowego pojemnika.
Czyste gazety, kartony, zeszyty i opakowania papierowe powinny zasadniczo trafiać do pojemnika przeznaczonego na papier. Dzięki temu materiał może zostać poddany recyklingowi.
Problem pojawia się w przypadku papieru mocno zabrudzonego tłuszczem lub jedzeniem, ponieważ często nie nadaje się on już do standardowego recyklingu. Sposób postępowania zależy wtedy od rodzaju odpadu i lokalnych zasad.
Papier może być więc materiałem biodegradowalnym, ale system segregacji nie opiera się wyłącznie na tym, czy dany materiał może się biologicznie rozłożyć.
Czy drewno jest biodegradowalne?
Naturalne, nieimpregnowane drewno jest materiałem biodegradowalnym. W środowisku może być stopniowo rozkładane przede wszystkim przez grzyby i mikroorganizmy.
Nie oznacza to jednak, że stare meble, deski czy elementy konstrukcyjne powinny trafiać do brązowego pojemnika. Takie odpady wymagają innego sposobu zagospodarowania.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na drewno malowane, lakierowane i impregnowane. Zawiera ono dodatkowe substancje i nie powinno być traktowane jak zwykła materia roślinna przeznaczona do kompostowania.
Drobne, naturalne gałęzie powstające podczas pielęgnacji ogrodu są natomiast typowym przykładem bioodpadów zielonych.
Produkt biodegradowalny – co właściwie oznacza to określenie?
Produkt biodegradowalny został wykonany z materiału zdolnego do biologicznego rozkładu w odpowiednich warunkach. Na rynku można znaleźć między innymi worki, naczynia jednorazowe, opakowania i inne produkty opisywane w ten sposób.
Najważniejsze pytanie brzmi jednak: w jakich warunkach produkt ma się rozłożyć? Materiał może być przeznaczony do przetwarzania w przemysłowej kompostowni, gdzie występuje odpowiednia temperatura i kontrolowana wilgotność.
Ten sam przedmiot pozostawiony w glebie lub przydomowym kompostowniku może rozkładać się znacznie wolniej albo nie ulec pełnemu rozkładowi w oczekiwanym czasie.
Dlatego podczas zakupu warto zwracać uwagę na konkretne oznaczenia i informacje producenta zamiast opierać się wyłącznie na dużym napisie biodegradowalne umieszczonym na opakowaniu.
Biodegradowalne a kompostowalne – jaka jest różnica?
Materiał biodegradowalny jest zdolny do rozkładu biologicznego, ale samo takie określenie nie precyzuje dokładnych warunków ani czasu procesu.
W przypadku produktów kompostowalnych wymagania są bardziej konkretne. Certyfikowane produkty mogą być projektowane do rozkładu w określonych warunkach kompostowania bez pozostawiania szkodliwych pozostałości ponad dopuszczalne poziomy.
Trzeba dodatkowo rozróżnić kompostowanie przemysłowe od domowego. Produkt przeznaczony do kompostowania przemysłowego nie musi prawidłowo rozłożyć się na pryzmie znajdującej się za domem.
Jeśli producent informuje jedynie, że opakowanie jest biodegradowalne, nie należy automatycznie zakładać, że można wrzucić je do własnego kompostownika.
Jakie są przykłady opakowań biodegradowalnych?
Do tej grupy mogą należeć niektóre opakowania wykonane z papieru i tektury bez problematycznych powłok, a także produkty wytwarzane z materiałów pochodzenia roślinnego.
Spotykane są na przykład opakowania wykonane z włókien celulozowych, pulpy roślinnej czy specjalnych tworzyw wytwarzanych częściowo lub całkowicie z surowców odnawialnych.
Jednym z materiałów wykorzystywanych do produkcji części opakowań jest PLA, czyli polilaktyd. Może być wytwarzany z surowców roślinnych i pod odpowiednimi warunkami poddawany kompostowaniu przemysłowemu.
Nie oznacza to jednak, że każde opakowanie wyglądające jak wykonane z bioplastiku można wrzucić do bioodpadów. Przed wyrzuceniem trzeba sprawdzić oznaczenie produktu oraz lokalne zasady odbioru odpadów.
Czy biodegradowalna reklamówka może trafić do bioodpadów?
Nie należy tego zakładać na podstawie samego napisu na torbie. Worki i reklamówki mogą być produkowane z bardzo różnych materiałów.
Jeżeli worek posiada odpowiedni certyfikat kompostowalności, oznacza to spełnienie określonych wymagań. Nadal trzeba jednak sprawdzić, czy lokalny system zbiórki bioodpadów akceptuje takie worki.
Niektóre gminy wymagają wyrzucania bioodpadów luzem albo dopuszczają określony rodzaj worków. Inne mogą mieć odmienne zasady wynikające ze sposobu przetwarzania zebranej materii.
Najgorszym rozwiązaniem jest wrzucanie bioodpadów w zwykłej plastikowej reklamówce. Tradycyjny plastik nie ulega biologicznemu rozkładowi razem z resztkami organicznymi.
Czy skorupki jaj można wrzucać do bio?
Tak, skorupki jaj są powszechnie zaliczane do odpadów, które mogą trafiać do pojemnika na bioodpady. Można również wykorzystywać je w przydomowym kompostowniku.
Rozkładają się wolniej niż miękkie pozostałości roślinne, dlatego warto je wcześniej rozdrobnić. Zwiększa to powierzchnię kontaktu z otoczeniem.
Nie trzeba dokładnie myć każdej skorupki przed wyrzuceniem. Wystarczy usunąć większe pozostałości zawartości jajka. W kompoście skorupki stanowią przede wszystkim materiał mineralny i nie zastępują odpowiedniego nawożenia roślin.
Czy fusy z kawy i herbaty są biodegradowalne?
Fusy po kawie oraz liście herbaty są materią organiczną i dobrze nadają się do bioodpadów oraz kompostowania. W przypadku kawy problemem może być natomiast opakowanie. Kapsułki do ekspresów nie powinny być wrzucane do brązowego pojemnika razem z zawartością, jeśli są wykonane z tworzywa sztucznego lub metalu.
Podobnie jest z herbatą ekspresową. Same liście są biodegradowalne, ale torebka może zawierać tworzywa sztuczne, zszywki lub inne elementy.
Jeżeli nie mamy pewności, z czego została wykonana, można rozciąć torebkę i do kompostu lub bioodpadów wysypać samą zawartość.
Czy odpady biodegradowalne można kompostować w ogrodzie?
Dużą część odpadów roślinnych można zagospodarować we własnym kompostowniku. Obierki warzyw i owoców, fusy, liście, rozdrobnione gałązki oraz skoszona trawa mogą stać się składnikami kompostu.
Ważne jest zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy materiałami wilgotnymi i bogatymi w azot a suchymi materiałami zawierającymi dużo węgla. Wrzucanie wyłącznie dużych ilości świeżo skoszonej trawy może prowadzić do powstania zbitej, mokrej warstwy i nieprzyjemnego zapachu.
Dobrym uzupełnieniem są suche liście, rozdrobnione gałęzie, słoma czy niezadrukowana tektura stosowana w rozsądnej ilości.
Kompost powinien mieć dostęp do powietrza i odpowiednią wilgotność. Dobrze prowadzony proces pozwala przekształcić znaczną część domowych i ogrodowych odpadów organicznych w materiał przydatny w ogrodzie.
Czy biodegradowalne oznacza ekologiczne?
Nie zawsze. Sama zdolność materiału do biodegradacji jest tylko jedną z jego cech i nie pozwala ocenić całego wpływu produktu na środowisko.
Znaczenie ma sposób pozyskania surowców, proces produkcji, transport, możliwość ponownego wykorzystania oraz warunki potrzebne do zagospodarowania odpadu.
Jednorazowy produkt biodegradowalny nadal pozostaje produktem jednorazowym. W wielu sytuacjach lepszym rozwiązaniem może być przedmiot wielokrotnego użytku, który nie musi być regularnie zastępowany nowym.
Nie należy więc traktować oznaczenia biodegradowalne jako automatycznej gwarancji, że dany produkt jest najlepszym możliwym wyborem dla środowiska.
Jak prawidłowo segregować nietypowe odpady biodegradowalne?
Najpierw trzeba ustalić, z czego rzeczywiście wykonany jest przedmiot. Sam wygląd nie wystarcza, ponieważ nowoczesne materiały mogą przypominać tradycyjny plastik, papier lub folię.
Następnie warto sprawdzić oznaczenia producenta. Informacja o możliwości kompostowania przemysłowego nie jest tym samym co możliwość umieszczenia produktu w przydomowym kompostowniku.
Ostatnim etapem powinno być sprawdzenie zasad obowiązujących w miejscu zamieszkania. Gmina lub firma odbierająca odpady może dokładnie określać, jakie materiały przyjmuje w ramach frakcji bio.
Do odpadów biodegradowalnych zaliczają się przede wszystkim materiały organiczne zdolne do rozkładu biologicznego, takie jak resztki roślinne, obierki, owoce, warzywa, fusy, liście czy trawa. Nie każdy produkt biodegradowalny powinien jednak trafić do brązowego pojemnika. O sposobie wyrzucenia opakowań i innych nietypowych materiałów powinny decydować ich oznaczenia oraz zasady segregacji obowiązujące w danej gminie.
Źródło: www.helpline.org.pl
