Jeszcze na początku XXI wieku logo Nokii było niemal wszędzie. Modele takie jak Nokia 3310, 6310i, N95 czy późniejsze telefony z serii Lumia należały do najbardziej rozpoznawalnych urządzeń na świecie. Fińska firma przez lata dominowała na rynku telefonów komórkowych, ale nadejście smartfonów całkowicie zmieniło układ sił. Nokia nie zniknęła jednak jako przedsiębiorstwo. Zmieniła profil działalności i dziś koncentruje się głównie na infrastrukturze telekomunikacyjnej, sieciach mobilnych, technologiach dla operatorów oraz patentach. Telefony z logo Nokia, które pojawiały się później na rynku, nie były natomiast produkowane bezpośrednio przez dawny dział telefonów fińskiego przedsiębiorstwa.
Nokia była kiedyś największym producentem telefonów
Przez wiele lat Nokia była jednym z najważniejszych producentów elektroniki użytkowej na świecie. Firma szczególnie mocną pozycję zbudowała w latach 90. i na początku XXI wieku, gdy telefon komórkowy zmieniał się z kosztownego urządzenia biznesowego w produkt masowy.
Modele Nokii ceniono między innymi za prostotę obsługi, trwałość i długi czas pracy na baterii. Ogromną popularność zdobyły telefony z systemem Symbian. Firma miała w ofercie zarówno bardzo proste urządzenia, jak Nokia 3310, jak i zaawansowane konstrukcje pokroju Nokii N95 z aparatem fotograficznym, GPS i dostępem do internetu. Problem pojawił się wtedy, gdy rynek przestał rozwijać się w kierunku coraz bardziej rozbudowanych telefonów, a zaczął przechodzić w stronę nowoczesnych smartfonów.
iPhone i Android zmieniły zasady gry
Premiera pierwszego Apple iPhone’a w 2007 roku miała ogromne znaczenie dla całej branży. Telefon z dużym ekranem dotykowym i interfejsem zaprojektowanym wokół aplikacji pokazał zupełnie inne podejście do urządzenia mobilnego.
Niedługo później coraz większe znaczenie zaczął zdobywać system Android rozwijany przez Google. Samsung, HTC, Motorola oraz kolejni producenci rozpoczęli sprzedaż smartfonów wykorzystujących tę platformę.
Nokia nadal w dużej mierze opierała się na Symbianie. System ten powstał jeszcze w czasach, gdy telefony obsługiwało się głównie za pomocą fizycznej klawiatury. W nowych realiach stawał się coraz trudniejszy do rozwijania i przegrywał pod względem wygody obsługi oraz ekosystemu aplikacji z iOS i Androidem.
Firma pracowała wprawdzie nad innymi rozwiązaniami, między innymi systemem MeeGo, ale nie udało się wystarczająco szybko zbudować platformy mogącej konkurować z Apple i Google.
Nokia postawiła na Windows Phone
W 2011 roku Nokia rozpoczęła strategiczną współpracę z Microsoftem. Zamiast przejść na popularnego już Androida, firma zdecydowała się oprzeć swoje najważniejsze smartfony na systemie Windows Phone.
Tak powstała seria Nokia Lumia. Telefony wyróżniały się kolorowymi obudowami, charakterystycznym wyglądem systemu oraz często bardzo dobrymi aparatami fotograficznymi. Szczególnie dużo uwagi poświęcano technologii PureView.
Sam sprzęt nie wystarczył jednak do odbudowania dawnej pozycji. Windows Phone nie zdobył takiej popularności jak Android oraz iOS. Jednym z jego problemów był znacznie mniejszy wybór aplikacji. Deweloperzy chętniej tworzyli oprogramowanie na platformy mające wielokrotnie większą liczbę użytkowników.
Powstał więc trudny do przerwania mechanizm. Mniejsza liczba klientów oznaczała mniejsze zainteresowanie twórców aplikacji, a niewielki wybór programów zniechęcał kolejnych klientów do kupowania smartfonów z Windows Phone.
Microsoft kupił dział telefonów Nokii
W 2013 roku Microsoft ogłosił przejęcie działu urządzeń i usług Nokii, a transakcja została sfinalizowana w 2014 roku. W praktyce oznaczało to, że działalność odpowiedzialna za produkcję popularnych telefonów komórkowych została oddzielona od Nokia Corporation.
Microsoft próbował następnie rozwijać smartfony Lumia pod własną marką. Strategia nie przyniosła jednak oczekiwanych rezultatów. Windows Phone, a później Windows 10 Mobile, nie zdołały zagrozić dominacji Androida i iOS, dlatego z czasem Microsoft ograniczył produkcję własnych smartfonów, a system mobilny został porzucony. Dla wielu osób właśnie ten moment oznaczał koniec Nokii, choć sama Nokia Corporation nadal działała.
Dlaczego Nokia nie wybrała Androida wcześniej?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań dotyczących historii firmy. Android rozwijał się bardzo szybko, a producenci korzystający z systemu Google zdobywali kolejne części rynku.
Nokia zdecydowała się jednak na Windows Phone. Taka strategia miała również pewną logikę biznesową. Gdyby firma wybrała Androida, musiałaby rywalizować bezpośrednio między innymi z Samsungiem, który już wtedy budował bardzo silną pozycję. Windows Phone dawał więc szansę stworzenia trzeciego dużego ekosystemu, ale ryzyko okazało się zbyt duże. Konsumenci coraz mocniej wiązali się z Androidem i iOS, sklepami z aplikacjami oraz usługami Google i Apple. Nokia znalazła się po stronie platformy, która nie osiągnęła wystarczającej skali.
Skąd później wzięły się telefony Nokia z Androidem?
Marka Nokia powróciła na rynek telefonów za sprawą fińskiej firmy HMD Global. W 2016 roku Nokia zawarła z HMD umowę licencyjną umożliwiającą wykorzystywanie marki Nokia w telefonach komórkowych i tabletach. To właśnie HMD odpowiadało za urządzenia Nokia z Androidem oraz za nowe wersje klasycznych telefonów, między innymi odświeżoną Nokię 3310. Nokia Corporation nie wróciła więc po prostu do dawnego modelu działalności, ale udostępniała swoją markę na podstawie licencji.
Z czasem HMD zaczęło coraz mocniej rozwijać własną markę. Obecnie na oficjalnej stronie firmy dominują smartfony takie jak HMD Fusion, HMD Skyline czy HMD Pulse Pro. HMD nadal określa się jako licencjobiorca marki Nokia dla telefonów, ale Nokia i HMD wcześniej zmieniły warunki współpracy. Wyłączna licencja HMD na smartfony z marką Nokia wygasła w marcu 2026 roku, natomiast licencję dotyczącą wybranych klasycznych telefonów przedłużono do marca 2029 roku na ograniczonej liczbie rynków.
Czy Nokia nadal istnieje?
Tak, Nokia Corporation działa dalej i jest dużym fińskim przedsiębiorstwem technologicznym, ale jej dzisiejsza działalność znacząco różni się od tej, z którą kojarzy ją większość użytkowników telefonów. Firma zajmuje się przede wszystkim infrastrukturą sieciową i technologiami telekomunikacyjnymi. Dostarcza rozwiązania związane między innymi z sieciami mobilnymi, sieciami IP, transmisją optyczną i technologiami wykorzystywanymi przez operatorów telekomunikacyjnych oraz centra danych.
W 2026 roku Nokia działa w dwóch głównych segmentach określanych jako Network Infrastructure oraz Mobile Infrastructure. Firma rozwija również technologie związane z sieciami wykorzystywanymi przez centra danych i rozwiązania obsługujące rosnące zapotrzebowanie związane ze sztuczną inteligencją.
Nokia nadal zarabia na technologiach używanych w telefonach
Choć firma nie jest już jednym z największych producentów smartfonów, nadal posiada ogromne portfolio patentów. Technologie opracowane przez Nokię są wykorzystywane w urządzeniach mobilnych, elektronice użytkowej, rozwiązaniach IoT, samochodach i systemach przesyłania multimediów.
Nokia udziela licencji na swoją własność intelektualną producentom urządzeń. Oznacza to, że część rozwiązań wypracowanych przez jej inżynierów nadal może znajdować się w smartfonach innych marek, nawet jeśli na obudowie nie widnieje charakterystyczne logo Nokia.
Firma, która kiedyś była symbolem telefonu komórkowego, przeszła więc ogromną transformację. Z punktu widzenia konsumenta Nokia niemal zniknęła z rynku smartfonów, ale w świecie infrastruktury telekomunikacyjnej i technologii sieciowych nadal pozostaje aktywnym, globalnym przedsiębiorstwem.
Źródło: www.helpline.org.pl
