Nawóz z pokrzyw to jeden z najpopularniejszych naturalnych preparatów stosowanych w ogrodach, warzywnikach i na działkach. Można przygotować go bez specjalistycznego sprzętu, wykorzystując świeże rośliny oraz wodę. Odpowiednio rozcieńczona gnojówka dostarcza między innymi azotu, potasu, magnezu i żelaza, dlatego wspomaga wzrost wielu warzyw oraz roślin ozdobnych. Trzeba jednak wiedzieć, jak zrobić nawóz z pokrzyw, ile powinien fermentować i których roślin lepiej nim nie zasilać.
Jak zrobić nawóz z pokrzyw krok po kroku?
Do przygotowania nawozu najlepiej wykorzystać świeże, zdrowe pokrzywy bez widocznych śladów chorób. Rośliny można zebrać razem z łodygami i liśćmi, ale bez korzeni oraz ziemi. Do standardowej porcji potrzeba około 1 kg świeżych pokrzyw na 10 litrów wody. W przypadku suszonego surowca wystarczy około 150 do 200 gram.
Pokrzywy należy rozdrobnić i umieścić w plastikowym wiadrze, beczce albo innym pojemniku odpornym na działanie fermentującej cieczy. Nie powinno się używać naczyń metalowych, ponieważ zachodzące reakcje mogą wpływać na jakość preparatu. Rośliny zalewa się wodą tak, aby pozostawić trochę wolnej przestrzeni przy górnej krawędzi. Podczas fermentacji ciecz będzie się pienić i zwiększać swoją objętość.
Najlepsza jest deszczówka, ale można zastosować również odstaną wodę wodociągową. Pojemnik należy przykryć siatką, gazą albo luźno położoną pokrywą. Nie wolno zamykać go szczelnie, ponieważ podczas fermentacji powstają gazy. Osłona ogranicza natomiast dostęp owadów oraz zapobiega wpadaniu liści i innych zanieczyszczeń.
Gnojówkę trzeba mieszać raz dziennie lub przynajmniej co dwa dni. Pojemnik powinien stać w ciepłym, lekko zacienionym miejscu, z dala od okien i miejsc wypoczynku. Fermentująca pokrzywa wydziela bardzo intensywny zapach. Można go nieco ograniczyć, dodając do pojemnika garść mączki bazaltowej.
Ile czasu powinien fermentować nawóz z pokrzyw?
Proces przygotowania gnojówki trwa zazwyczaj od 10 do 20 dni. Dokładny czas zależy przede wszystkim od temperatury. W ciepłe dni fermentacja przebiega szybciej, natomiast przy chłodniejszej pogodzie może potrwać nawet około trzech tygodni.
Początkowo na powierzchni cieczy pojawia się piana, a podczas mieszania uwalniają się liczne pęcherzyki gazu. Gotowy nawóz jest ciemny i przestaje się intensywnie pienić. Zapach nadal pozostaje mocny, ale brak nowych pęcherzyków świadczy o zakończeniu zasadniczego procesu fermentacji.
Po przygotowaniu płyn można przecedzić. Resztki pokrzyw nadają się do umieszczenia na kompoście, gdzie przyspieszą rozkład innych materiałów. Gotową ciecz najlepiej przechowywać w zacienionym miejscu, w zamkniętym pojemniku, do czasu wykorzystania. Nie warto jednak przygotowywać nadmiernych ilości, jeśli nawóz nie zostanie zużyty w ciągu sezonu.
Kiedy zbierać pokrzywy na nawóz?
Najlepszym terminem na zbiór pokrzyw jest wiosna oraz początek lata, zanim rośliny zaczną wytwarzać nasiona. Młode pokrzywy mają soczyste łodygi i liście, łatwo się rozdrabniają i dobrze nadają się do fermentacji. Można je zbierać od kwietnia do czerwca, a także później, jeśli po skoszeniu wypuściły nowe pędy.
Nie zaleca się wykorzystywania pokrzyw z dojrzałymi nasionami. Nasiona mogą przetrwać niekorzystne warunki, a następnie trafić wraz z resztkami nawozu na grządki lub kompost. W efekcie pokrzywa może zacząć rozprzestrzeniać się w miejscach, w których nie była planowana.
Roślin nie powinno się zbierać przy ruchliwych drogach, zakładach przemysłowych, wysypiskach oraz na terenach, na których mogły być stosowane środki chwastobójcze. Najlepsze będą pokrzywy rosnące na czystej łące, skraju ogrodu albo w części działki oddalonej od źródeł zanieczyszczeń.
Podczas zbioru warto założyć grube rękawice i odzież zakrywającą ręce. Parzące włoski znajdują się zarówno na liściach, jak i na łodygach. Do ścinania roślin można wykorzystać sekator, sierp lub mocne nożyczki ogrodowe.
Jak rozcieńczyć gnojówkę z pokrzyw?
Sfermentowanego nawozu nie należy wylewać pod rośliny bez rozcieńczenia. Stężona gnojówka zawiera dużo związków azotowych i może uszkodzić korzenie, szczególnie młodych albo osłabionych roślin.
Do podlewania najczęściej stosuje się proporcję 1:10. Oznacza to, że na 1 litr gnojówki przypada 10 litrów wody. Młode rośliny, rozsady po posadzeniu oraz gatunki bardziej wrażliwe można zasilać słabszym roztworem, na przykład w proporcji 1:15.
Preparat przeznaczony do opryskiwania liści powinien być jeszcze bardziej rozcieńczony, zwykle w proporcji 1:20. Przed wlaniem do opryskiwacza ciecz trzeba dokładnie przefiltrować, aby drobne resztki roślinne nie zatkały dyszy. Zabiegu nie wykonuje się w pełnym słońcu ani podczas upału.
Co można podlewać nawozem z pokrzyw?
Gnojówka z pokrzyw jest nawozem bogatym przede wszystkim w azot, dlatego najlepiej sprawdza się w okresie intensywnego wzrostu pędów i liści. Można nią podlewać wiele roślin warzywnych, sadowniczych oraz ozdobnych.
Dobrze reagują na nią pomidory, ogórki, cukinie, dynie, papryka, bakłażany, kapusta, brokuły, kalafiory, seler oraz por. Rozcieńczony preparat można również stosować pod róże, hortensje, dalie, krzewy owocowe i drzewa owocowe. Nadaje się także do zasilania roślin osłabionych, które mają blade liście i wykazują objawy niedoboru azotu.
Najwięcej korzyści przynosi stosowanie nawozu na początku sezonu, kiedy rośliny budują masę zieloną. W późniejszym okresie trzeba zachować ostrożność. Nadmiar azotu może powodować silny rozwój liści kosztem kwitnienia i dojrzewania owoców. W przypadku pomidorów, papryki i innych warzyw owocujących gnojówka z pokrzyw nie powinna być jedynym nawozem. Rośliny potrzebują wtedy również odpowiedniej ilości potasu, fosforu, wapnia i innych składników.
Nawóz najlepiej wlewać bezpośrednio na wilgotną ziemię wokół roślin. Nie należy polewać nim liści i owoców, szczególnie jeśli preparat ma być stosowany w mocniejszym stężeniu.
Jak często można podlewać pomidory i ogórki gnojówką z pokrzyw?
Pomidory i ogórki można podlewać rozcieńczoną gnojówką z pokrzyw zwykle raz na 10 do 14 dni. Preparat stosuje się przede wszystkim w okresie intensywnego wzrostu, po dobrym ukorzenieniu się rozsady. Jednorazowa ilość zależy od wielkości rośliny i wilgotności gleby, ale najczęściej wystarcza od około 0,5 do 1 litra rozcieńczonego roztworu na jedną dorosłą roślinę.
Nie należy zasilać świeżo posadzonych pomidorów i ogórków od razu po przeniesieniu ich do gruntu lub szklarni. Rośliny powinny najpierw się przyjąć. Pierwsze podlewanie nawozem można przeprowadzić po około 10 do 14 dniach, o ile rozsada wygląda zdrowo i rozpoczęła wzrost.
W przypadku pomidorów częstotliwość nawożenia trzeba ograniczyć po rozpoczęciu intensywnego kwitnienia i zawiązywania owoców. Zbyt częste podawanie nawozu azotowego sprzyja wyrastaniu dużych, ciemnozielonych liści, ale może opóźniać dojrzewanie pomidorów. Jeśli rośliny są bardzo rozrośnięte, a kwiatów lub owoców jest niewiele, nawożenie pokrzywą należy przerwać.
Ogórki mają duże zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, ale jednocześnie są wrażliwe na zasolenie i przenawożenie. Gnojówkę trzeba stosować wyłącznie po rozcieńczeniu i na wcześniej zwilżoną ziemię. Podlewanie mocnym roztworem podczas upału może uszkodzić korzenie.
Czego nie wolno podlewać gnojówką z pokrzyw?
Gnojówki z pokrzyw nie powinno się stosować pod wszystkie rośliny bez wyjątku. Preparat zawiera dużo azotu, dlatego nie jest odpowiedni dla gatunków, które nie wymagają intensywnego nawożenia tym składnikiem.
Nie zaleca się podlewania nim fasoli, grochu i innych roślin motylkowych. Współpracują one z bakteriami brodawkowymi, które wiążą azot z powietrza. Dodatkowa, duża dawka tego pierwiastka może prowadzić do nadmiernego rozwoju liści i pędów kosztem kwitnienia oraz tworzenia strąków.
Ostrożność jest wskazana również w przypadku cebuli, czosnku, rzodkiewki, marchwi i innych warzyw uprawianych dla cebul lub korzeni. Zbyt dużo azotu sprzyja wzrostowi części nadziemnych, a jednocześnie może pogarszać trwałość warzyw przeznaczonych do przechowywania. Nie oznacza to, że nawet niewielka ilość zawsze zaszkodzi, lecz regularne nawożenie mocną gnojówką zwykle nie jest potrzebne.
Preparatu nie należy używać także do podlewania:
- świeżo wysianych nasion i bardzo młodych siewek,
- roślin przesuszonych, zwiędniętych albo z uszkodzonym systemem korzeniowym,
- gatunków rosnących w podłożu przeznaczonym dla roślin ubogolubnych, sukulentów oraz części ziół śródziemnomorskich.
Nie wolno stosować nierozcieńczonej gnojówki bezpośrednio na korzenie. Nawozu nie powinno się również wylewać na liście podczas słonecznego dnia. Każde zasilanie warto poprzedzić zwykłym podlewaniem, zwłaszcza gdy ziemia jest sucha.
Czy nawóz z pokrzyw pomaga zwalczać szkodniki?
Pokrzywa bywa wykorzystywana nie tylko do nawożenia. Krótko fermentujący wyciąg może wspomagać ochronę roślin przed mszycami, jednak nie jest tym samym preparatem co w pełni przefermentowana gnojówka.
Do przygotowania wyciągu świeże pokrzywy zalewa się wodą i pozostawia na około 12 do 24 godzin. Następnie ciecz trzeba przecedzić i wykorzystać do oprysku. Nie należy pozostawiać jej na wiele dni, ponieważ rozpocznie się intensywna fermentacja. Zabieg może ograniczyć niewielką liczbę mszyc, ale przy dużym nasileniu szkodników konieczne bywa zastosowanie innych metod ochrony.
Przed opryskaniem całej rośliny dobrze jest sprawdzić działanie preparatu na jednym liściu. Domowe wyciągi mogą mieć różne stężenie, zależne od ilości roślin, temperatury i czasu moczenia. Oprysk wykonuje się wieczorem albo w pochmurny, bezdeszczowy dzień.
Jak bezpiecznie stosować nawóz z pokrzyw?
Naturalne pochodzenie preparatu nie oznacza, że można stosować go bez ograniczeń. Gnojówka z pokrzyw jest mocnym nawozem azotowym, a jej nadmiar może prowadzić do przenawożenia, osłabienia kwitnienia i większej podatności miękkich, silnie rosnących pędów na choroby oraz szkodniki.
Przed podlaniem trzeba ocenić wygląd roślin. Jasne liście i słaby wzrost mogą wskazywać na niedobór składników, ale podobne objawy pojawiają się także przy zalaniu korzeni, niewłaściwym odczynie gleby albo chorobach. Jeśli roślina ma bardzo ciemne liście, grube pędy i szybko rośnie, kolejna dawka nawozu z pokrzyw prawdopodobnie nie jest potrzebna.
Najlepsze efekty daje umiarkowane stosowanie gnojówki razem z kompostem, ściółkowaniem i nawozami dostarczającymi pozostałych składników. Pokrzywa wspiera wzrost, ale nie zastąpi zrównoważonego nawożenia dopasowanego do rodzaju gleby, gatunku rośliny oraz fazy jej rozwoju.
Źródło: www.helpline.org.pl
