Bluetooth jest dziś obecny niemal wszędzie. Korzystają z niego słuchawki bezprzewodowe, smartwatche, klawiatury, myszy, telefony, komputery, czujniki, lokalizatory, urządzenia smart home, a nawet wyposażenie samochodów. W kolejnych wersjach standard nie zmienia się jednak tak spektakularnie, jak mogłoby sugerować oznaczenie numerem. Bluetooth 5.4 nie oznacza więc automatycznie większego zasięgu czy dwukrotnie szybszego przesyłania muzyki. Jego najważniejsze usprawnienia dotyczą przede wszystkim Bluetooth Low Energy, bezpieczeństwa komunikacji i obsługi dużej liczby urządzeń.
Co dokładnie daje Bluetooth 5.4 i czy użytkownik telefonu, słuchawek albo laptopa rzeczywiście zauważy różnicę? Wiele zależy od tego, do czego wykorzystywane jest połączenie bezprzewodowe.
Co to jest Bluetooth 5.4?
Bluetooth 5.4 jest kolejną wersją specyfikacji rozwijanej przez Bluetooth SIG, czyli organizację odpowiedzialną za standard Bluetooth. Specyfikacja została opublikowana na początku 2023 roku i koncentruje się przede wszystkim na rozwoju Bluetooth Low Energy, w skrócie BLE.
Bluetooth Low Energy został zaprojektowany z myślą o urządzeniach, które mają przesyłać stosunkowo niewielkie ilości danych, jednocześnie zużywając bardzo mało energii. Z technologii tej korzystają między innymi opaski sportowe, zegarki, sensory, urządzenia medyczne, systemy automatyki oraz różnego rodzaju urządzenia Internetu Rzeczy.
Bluetooth 5.4 wprowadza między innymi mechanizmy PAwR, czyli Periodic Advertising with Responses, oraz EAD, czyli Encrypted Advertising Data. Brzmi technicznie, ale w praktyce chodzi przede wszystkim o możliwość sprawniejszego i bezpieczniejszego komunikowania się z bardzo dużą liczbą niewielkich urządzeń.
Bluetooth 5.4 – co daje przeciętnemu użytkownikowi?
Jeżeli kupujesz nowe słuchawki Bluetooth i widzisz na opakowaniu oznaczenie Bluetooth 5.4, nie powinieneś zakładać, że dzięki temu muzyka automatycznie zabrzmi lepiej. Wersja Bluetooth nie jest tym samym co kodek audio. Na jakość dźwięku wpływają między innymi zastosowane przetworniki, konstrukcja słuchawek oraz obsługiwane technologie transmisji dźwięku.
Bluetooth 5.4 może natomiast stanowić jeden z elementów nowocześniejszej konstrukcji urządzenia. Nowszy układ Bluetooth może być bardziej energooszczędny, sprawniej zarządzać komunikacją i współpracować z rozwiązaniami projektowanymi według aktualniejszych specyfikacji.
Trzeba jednak pamiętać, że samo umieszczenie Bluetooth 5.4 w specyfikacji produktu nie gwarantuje dłuższego czasu pracy, większego zasięgu czy niższych opóźnień. Producent urządzenia musi faktycznie wykorzystać możliwości standardu.
Periodic Advertising with Responses, czyli ważna zmiana w Bluetooth 5.4
Jednym z najważniejszych elementów wersji 5.4 jest PAwR. Mechanizm ten został stworzony przede wszystkim z myślą o komunikacji jednego urządzenia z bardzo dużą liczbą odbiorników.
W starszych rozwiązaniach Bluetooth Low Energy urządzenia mogły okresowo wysyłać informacje do otoczenia. Bluetooth 5.4 rozwija ten mechanizm i pozwala odbiornikom odpowiadać w odpowiednio przydzielonych momentach.
Ma to ogromne znaczenie na przykład w systemach składających się z setek albo tysięcy niewielkich urządzeń. Dobrym przykładem są elektroniczne etykiety cenowe stosowane w sklepach. Centrala może przesłać aktualną cenę produktu, a konkretna etykieta może odpowiedzieć i potwierdzić otrzymanie danych.
Dzięki temu administrator systemu może uzyskać informację, czy zmiana została rzeczywiście odebrana. Takie rozwiązanie jest znacznie bardziej praktyczne niż jednokierunkowe wysyłanie danych bez informacji zwrotnej.
Bluetooth 5.4 może obsługiwać ogromną liczbę urządzeń
Jedną z mocnych stron nowych mechanizmów Bluetooth Low Energy jest możliwość budowania rozbudowanych sieci urządzeń, które komunikują się przy niewielkim zużyciu energii. Nie chodzi tutaj jednak o klasyczne połączenie telefonu z kilkoma parami słuchawek.
Technologia jest szczególnie interesująca dla przemysłu, handlu, logistyki oraz Internetu Rzeczy. Wyobraźmy sobie magazyn wyposażony w tysiące czujników albo supermarket posiadający dziesiątki tysięcy elektronicznych etykiet półkowych. Każde takie urządzenie powinno zużywać minimalną ilość energii, ponieważ częsta wymiana baterii byłaby kosztowna i czasochłonna.
Bluetooth 5.4 pozwala projektować komunikację w taki sposób, aby urządzenia pozostawały aktywne tylko wtedy, gdy jest to potrzebne. Przez większość czasu mogą znajdować się w stanie oszczędzania energii.
Encrypted Advertising Data zwiększa bezpieczeństwo
Drugą istotną funkcją wprowadzoną wraz z Bluetooth 5.4 jest EAD, czyli Encrypted Advertising Data. W Bluetooth Low Energy urządzenia wykorzystują pakiety reklamowe do informowania innych urządzeń o swojej obecności lub przekazywania określonych danych.
Bluetooth 5.4 umożliwia szyfrowanie takich informacji. Dzięki temu dane nie muszą być dostępne dla każdego urządzenia znajdującego się w pobliżu.
Ma to znaczenie szczególnie w systemach przemysłowych, handlowych i automatyce budynkowej. Jeżeli czujniki albo inne elementy infrastruktury przekazują określone informacje bez tworzenia tradycyjnego połączenia Bluetooth, możliwość zaszyfrowania komunikatów zwiększa kontrolę nad dostępem do danych.
Nie oznacza to oczywiście, że Bluetooth 5.4 automatycznie zabezpiecza każde urządzenie przed atakami. Bezpieczeństwo nadal zależy od sposobu implementacji technologii przez producenta, aktualizacji oprogramowania i całej konstrukcji systemu.
Czy Bluetooth 5.4 ma większy zasięg?
Samo przejście z Bluetooth 5.3 na Bluetooth 5.4 nie oznacza nagłego zwiększenia maksymalnego zasięgu. Wiele możliwości związanych z większym dystansem komunikacji pojawiło się już we wcześniejszych wersjach Bluetooth 5.
W praktyce zasięg zależy przede wszystkim od mocy nadajnika, konstrukcji anteny, otoczenia, zakłóceń oraz zastosowanego trybu komunikacji. Ściany, stropy, metalowe elementy wyposażenia czy działające w pobliżu sieci Wi-Fi mogą znacząco wpływać na jakość połączenia.
Jeżeli więc dwie pary słuchawek korzystają z Bluetooth 5.4, nie oznacza to, że będą miały identyczny zasięg. Jedna konstrukcja może utrzymywać stabilne połączenie przez kilka pomieszczeń, podczas gdy druga zacznie przerywać znacznie wcześniej.
Czy Bluetooth 5.4 zużywa mniej baterii?
Bluetooth Low Energy już z założenia został stworzony jako technologia energooszczędna. Funkcje rozwijane w wersji 5.4 pozwalają jeszcze skuteczniej organizować komunikację w określonych zastosowaniach, szczególnie tam, gdzie działa bardzo wiele niewielkich urządzeń.
Nie można jednak powiedzieć, że każde urządzenie z Bluetooth 5.4 będzie działało na baterii dłużej niż urządzenie z Bluetooth 5.3. W przypadku słuchawek ogromne znaczenie ma pojemność akumulatora, głośność odsłuchu, aktywna redukcja hałasu ANC, zastosowany kodek i wydajność elektroniki.
Podobnie wygląda sytuacja w smartwatchach. Moduł Bluetooth jest tylko jednym z wielu elementów pobierających energię. Wyświetlacz AMOLED, GPS, czujnik tętna czy ciągłe monitorowanie parametrów organizmu mogą mieć zdecydowanie większy wpływ na czas pracy.
Czy Bluetooth 5.4 poprawia jakość dźwięku?
Numer wersji Bluetooth jest często traktowany jako prosty wyznacznik jakości słuchawek, choć nie jest to właściwe podejście. Bluetooth 5.4 sam w sobie nie jest kodekiem audio i nie gwarantuje lepszego brzmienia.
Znacznie ważniejsze może być wsparcie dla konkretnych rozwiązań audio. W urządzeniach wykorzystujących Bluetooth LE Audio znaczenie ma między innymi kodek LC3. Poszczególni producenci stosują również własne lub licencjonowane technologie transmisji.
Może się więc zdarzyć, że dobre słuchawki z Bluetooth 5.2 będą brzmiały zdecydowanie lepiej niż tani model z Bluetooth 5.4. Przy wyborze urządzenia warto patrzeć na całą specyfikację, a nie wyłącznie numer zastosowanego standardu.
Bluetooth 5.4 a Bluetooth 5.3 – jakie są różnice?
Bluetooth 5.3 również przyniósł szereg usprawnień związanych między innymi z energooszczędnością i zarządzaniem połączeniami. W wersji 5.4 rozwój przesunął się mocniej w stronę komunikacji Bluetooth Low Energy wykorzystywanej w dużych systemach urządzeń.
Najbardziej charakterystycznymi zmianami Bluetooth 5.4 są PAwR oraz możliwość szyfrowania danych reklamowych poprzez EAD. Są to rozwiązania bardzo ważne z punktu widzenia producentów sprzętu, systemów IoT, handlu i automatyki, lecz przeciętny właściciel telefonu prawdopodobnie nigdy nie zobaczy ich bezpośrednio w menu urządzenia.
Dlatego różnica pomiędzy smartfonem z Bluetooth 5.3 a modelem z Bluetooth 5.4 może być w codziennym użytkowaniu praktycznie niezauważalna. Znacznie większe znaczenie ma jakość anten, sterowników i implementacji poszczególnych funkcji.
Czy Bluetooth 5.4 działa ze starszymi urządzeniami?
Bluetooth jest projektowany z myślą o kompatybilności pomiędzy kolejnymi generacjami sprzętu. Telefon wyposażony w Bluetooth 5.4 może więc współpracować ze starszymi słuchawkami, głośnikiem czy klawiaturą wykorzystującymi wcześniejszą wersję standardu.
Nie oznacza to jednak, że starsze urządzenie zacznie korzystać z funkcji Bluetooth 5.4. Połączenie będzie działało z wykorzystaniem rozwiązań obsługiwanych przez obie strony.
Przykładowo zakup smartfona z Bluetooth 5.4 nie sprawi, że kilkuletnie słuchawki nagle otrzymają obsługę nowszych technologii. Wymagane możliwości muszą znajdować się zarówno po stronie nadajnika, jak i odbiornika.
Czy warto kupić urządzenie z Bluetooth 5.4?
Jeżeli dwa podobne urządzenia kosztują tyle samo, model wyposażony w Bluetooth 5.4 może być rozsądniejszym wyborem, ponieważ korzysta z nowszej generacji technologii. Nie warto jednak dopłacać dużej kwoty wyłącznie za wyższy numer Bluetooth.
W przypadku słuchawek bardziej liczą się jakość dźwięku, mikrofon, czas pracy, ANC, wygoda oraz obsługiwane kodeki. Przy wyborze laptopa ważniejsze będą procesor, pamięć RAM, ekran, dysk i czas pracy na baterii. W smartwatchu większe znaczenie mogą mieć dokładność pomiarów, GPS czy obsługiwane funkcje sportowe.
Bluetooth 5.4 pokazuje natomiast kierunek rozwoju całego standardu. Coraz większego znaczenia nabiera nie tylko komunikacja telefonu ze słuchawkami, lecz także ogromne ekosystemy czujników, urządzeń smart home, infrastruktury handlowej i Internetu Rzeczy. To właśnie w takich zastosowaniach funkcje wprowadzone w wersji 5.4 mogą być wykorzystywane najpełniej i stopniowo trafiać do kolejnych urządzeń, których używamy na co dzień.
Źródło: www.helpline.org.pl
